Yetti avlodni bilish: nega shunday deyiladi va qayerdan boshlanadi
Yetti avlodini bilmagan — oʻz ildizini bilmaydi degan gap Oʻzbekistonda deyarli har bir oilada eshitiladi. Ammo yetti avlod amalda nechta odam ekani va uni qayerdan izlash kerakligi kamdan-kam aytiladi.
Yetti avlod nechta odam
Toʻgʻri chiziq boʻyicha hisoblasak: oʻzingiz, otangiz, bobongiz, katta bobongiz va hokazo — yetti pogʻona.
Barcha ajdodlarni hisoblasak, raqam boshqacha: har bir avlodda ajdodlar soni ikkilanadi. Yettinchi pogʻonada nazariy jihatdan 64 ta ajdod boʻladi, jami esa 126 ta odam. Shuning uchun yetti avlodni toʻliq bilish — jiddiy ish.
Amalda koʻpchilik oila toʻgʻri chiziq boʻyicha yetti pogʻonani maqsad qiladi, qolgan shoxlarni esa imkon boricha toʻldiradi.
Nega aynan yetti
Anʼanada yetti avlod qarindoshlik chegarasi sifatida qaralgan: shu doiradagi odamlar bir-biriga qarindosh sanalgan va nikoh masalalarida ham shu chegara eʼtiborga olingan.
Amaliy maʼnosi ham bor: yetti avlod taxminan ikki yuz yilni qamrab oladi. Bu — ogʻzaki xotira va yozma yozuv bir-biriga ulanadigan masofa.
Yetti avlodni amalda qanday aniqlash mumkin
Birinchi uch avlod — oiladan. Ota-ona va bobo-buvi darajasini deyarli har bir oila ogʻzaki biladi.
Toʻrtinchi va beshinchi avlod — keksa qarindoshlardan. Aynan shu qatlam eng tez yoʻqoladi va aynan shu yerda koʻpchilik toʻxtaydi.
Oltinchi va yettinchi avlod — hujjatdan. Bu yerda FHDYo arxivi va davlat arxivlari kerak boʻladi; 2026-yildan «Shajara» axborot tizimi bu qidiruvni onlayn qildi.
Savol-javob
- Yetti avlod necha yilni bildiradi?
- Bir avlod oʻrtacha 25-30 yil deb olinadi, demak yetti avlod taxminan 175-210 yil.
- Ona tomonidan ham yetti avlod sanaladimi?
- Anʼanaviy hisob koʻpincha ota tomonidan yuritilgan, ammo toʻliq shajarada ikkala tomon ham sanaladi.